Kodeks pracy nie zna pojęcia „dzień próbny”. Zna umowę o pracę na okres próbny, która może trwać nawet 1 dzień, i zasadę, że za pracę należy się wynagrodzenie, którego nie można się zrzec. Cała zmiana na sali albo przy garach, z prawdziwymi gośćmi, to więc praca, za którą należy się płaca, nawet jeśli w branży wszyscy nazywają ją próbą.
Jak wygląda rozmowa o pracę w restauracji
Rzadko w biurze. Częściej to 15–30 minut przy barze między lunchem a kolacją, z szefem kuchni albo managerem sali, a kucharz dostaje na koniec zadanie: ugotuj coś z tego, co jest w chłodni.
Pytania są praktyczne, a najsłabsza odpowiedź na każde z nich to „gotowanie to moja pasja” albo „lubię ludzi” bez przykładu. Lokal szuka konkretu, który potem sprawdzi w kuchni.
| Kto | Pytanie | Co chcą usłyszeć |
|---|---|---|
| Kucharz | Na jakiej stacji pracowałeś i przy ilu nakryciach? | jedna lub dwie stacje i liczba, nie „na wszystkich” |
| Kucharz | Na pasie wisi 12 bonów, a grill nie nadąża. Co robisz? | kolejność wydawania i rozmowa z wydawką, nie panika |
| Kucharz | Jak przechowujesz surowe mięso obok gotowych sosów? | oddzielne pojemniki i deski, etykiety z datą, HACCP |
| Kelner | Gość pyta, czy w sosie są orzechy. | „sprawdzę w karcie alergenów albo w kuchni”, nigdy zgadywanie |
| Kelner | Danie wraca do kuchni. Co dalej? | przeprosiny, informacja do kuchni, decyzja managera o rachunku |
| Kelner | Ile stolików prowadziłeś naraz? | liczba i typ lokalu |
| Barista | Co robisz z młynkiem rano? | kalibracja: dawka, czas ekstrakcji, smak |
Pytanie o alergeny nie jest formalnością: lokal odpowiada za informację o 14 alergenach z rozporządzenia 1169/2011, a gość pyta kelnera. Kto zgaduje, ryzykuje zdrowie gościa i karę dla lokalu.
Na rozmowę zabierz CV z liczbami i link do zdjęć swoich dań. Co w nim powinno być, opisujemy w tekście o CV kucharza i kelnera.
Dzień próbny: co mówi prawo
Trzy przepisy wystarczą, żeby ocenić każdą propozycję.
Art. 22 § 1 Kodeksu pracy definiuje stosunek pracy jako pracę pod kierownictwem pracodawcy za wynagrodzeniem. Art. 84 mówi, że pracownik nie może zrzec się prawa do wynagrodzenia. Umowa „przychodzisz za darmo, a my zobaczymy” jest więc nieważna w tej części, w której wyłącza płacę.
Art. 25 § 2 pozwala sprawdzić kandydata legalnie: umową o pracę na okres próbny. Może trwać od 1 dnia do 3 miesięcy, a od 26 kwietnia 2023 r. krócej, jeśli potem ma przyjść umowa na czas określony: najwyżej 1 miesiąc przed umową krótszą niż 6 miesięcy i 2 miesiące przed umową na 6–12 miesięcy.
Art. 29 § 2 wymaga, żeby pracodawca potwierdził Ci na piśmie strony, rodzaj i warunki umowy przed dopuszczeniem do pracy, nie po pierwszej zmianie. Za brak potwierdzenia grozi mu grzywna z art. 281 Kodeksu pracy.
Przed wejściem do kuchni potrzebne są jeszcze 2 rzeczy. Pierwsza to szkolenie BHP (art. 237³ § 2). Druga to orzeczenie sanepidowskie, bo przy pracy z żywnością wymaga go ustawa o zwalczaniu zakażeń, także na jednodniowej próbie. Lokal, który stawia Cię na całą sobotę przy frytownicy bez żadnego papieru, łamie kilka przepisów naraz. Jeśli się oparzysz, trudno będzie potem wykazać wypadek przy pracy.
Gdy lokal woli umowę zlecenie, próba też jest płatna: minimalna stawka godzinowa w 2026 r. to 31,40 zł brutto (ustawa o minimalnym wynagrodzeniu za pracę, art. 8a). Za 8 godzin to 251,20 zł brutto.
Gdzie kończy się rekrutacja, a zaczyna praca
Przepisy nie podają granicy w godzinach. Krótkie zadanie praktyczne, np. 1 danie ugotowane dla szefa kuchni w 30–60 minut, nie dla gości, mieści się w rekrutacji, tak jak test w biurze.
Praktyczne kryterium brzmi: czy to, co robisz, trafia do płacących gości albo zastępuje kogoś z grafiku? Jeśli tak, to praca i należy się za nią wynagrodzenie. Godzinny test przy pustej sali możesz przyjąć bez płacy. Pełnej zmiany w weekendowym szczycie za darmo nie przyjmuj. Ta zasada nie pomoże, gdy próba jest płatna, ale „pod stołem”: pieniądze dostajesz, a umowy, ubezpieczenia i ochrony przy wypadku dalej nie masz.
Od 8 lipca 2026 r. okręgowy inspektor pracy może wydać decyzję stwierdzającą istnienie stosunku pracy, gdy umowa cywilna w praktyce ukrywa etat. To narzędzie na stałe zatrudnienie, nie na jeden dzień próbny, ale pokazuje kierunek kontroli PIP.
O co zapytać, zanim się zgodzisz
Stawka: brutto czy netto
W gastronomii stawki podaje się raz brutto, raz netto, raz „na rękę”, i 25 zł za godzinę może oznaczać dwie różne kwoty. Zapytaj wprost: brutto czy netto, na godzinę czy miesięcznie i na jakiej umowie.
Punkty odniesienia na 2026 r. ustala rozporządzenie Rady Ministrów z 11 września 2025 r. (Dz.U. poz. 1242):
| Kwota brutto | Netto, orientacyjnie | |
|---|---|---|
| Minimalne wynagrodzenie, pełny etat | 4806 zł | ok. 3600 zł przy standardowych kosztach i PIT-2 |
| Minimalna stawka godzinowa, zlecenie | 31,40 zł | zależy od składek i wieku |
Pytać o płacę możesz bez skrępowania. Od 24 grudnia 2025 r. art. 18³ᶜᵃ Kodeksu pracy nakazuje pracodawcy podać kandydatowi wynagrodzenie, stawkę początkową albo widełki: w ogłoszeniu, przed rozmową albo najpóźniej przed zawarciem umowy. Pracodawca nie może też pytać o Twoje zarobki u poprzednich pracodawców.
Umowa o pracę czy zlecenie
| Umowa o pracę | Umowa zlecenie | |
|---|---|---|
| Płatny urlop | 20 dni, po 10 latach stażu 26 (art. 154) | brak |
| Chorobowe | 80% podstawy | tylko przy dobrowolnym ubezpieczeniu chorobowym |
| Wypowiedzenie | ustawowe okresy | zwykle bez okresu albo krótki z umowy |
| Minimum płacy | 4806 zł brutto za etat | 31,40 zł brutto za godzinę |
Gorszym wariantem dla pracownika jest zlecenie, jeśli praca wygląda jak etat: stały grafik, kierownik, 160 godzin w miesiącu. Tracisz urlop i chorobowe, a stawka godzinowa bywa ta sama. Wyjątek to student do 26. roku życia: na zleceniu nie płaci składek ZUS, a ulga dla młodych zwalnia jego przychód z PIT do 85 528 zł rocznie. Wtedy stawka brutto jest prawie równa wypłacie i zlecenie daje więcej pieniędzy co miesiąc.
Najgorszy wariant to część umowy na papierze, a reszta „pod stołem”. Chorobowe, emerytura i zdolność kredytowa liczą się wtedy od kwoty z umowy.
Napiwki, grafik, posiłki
Zapytaj, jak dzieli się napiwki (czy część trafia do kuchni) i czy napiwki z terminala są wypłacane. Zapytaj, z jakim wyprzedzeniem wisi grafik i czy są zmiany dzielone. Posiłek pracowniczy i stroje robocze to drobiazgi, ale przy 6 zmianach w tygodniu robią różnicę w portfelu.
Gdzie szukać ofert
Oferty dla kucharzy, kelnerów, baristów i pomocy kuchennej zbieramy na liście ofert pracy w gastronomii. Na górze są ogłoszenia restauracji z WMenu, w każdym z widełkami płac; na razie jest ich niewiele, więc pod nimi lista pokazuje oferty z Jooble, na które zgłaszasz się na stronie źródła. Stanowisko w konkretnym mieście otworzysz od razu, np. kelner w Warszawie.
Do zgłoszenia wystarczy link do darmowego CV online w WMenu: doświadczenie i do 30 zdjęć dań oraz certyfikatów na jednej stronie, z nazwiskiem skróconym do „Anna K.”, bez telefonu i e-maila.
Najczęstsze pytania o dzień próbny
Czy mogę odmówić bezpłatnego dnia próbnego?
Tak, i nie musisz tłumaczyć się brakiem zaangażowania. Zaproponuj płatną próbę na umowie o pracę na okres próbny albo na zleceniu ze stawką co najmniej 31,40 zł brutto za godzinę. To, jak lokal na nią zareaguje, powie Ci więcej o tej pracy niż cała rozmowa.
Lokal nie zapłacił za dzień próbny. Co mogę zrobić?
Zbierz dowody: wiadomości z umówieniem zmiany, zdjęcie grafiku z Twoim nazwiskiem, nazwiska osób, które z Tobą pracowały. Wezwij lokal na piśmie do zapłaty z terminem 7 dni. Jeśli nie zapłaci, złóż skargę do okręgowego inspektoratu pracy albo pozew do sądu pracy. Roszczenia ze stosunku pracy przedawniają się po 3 latach (art. 291 § 1 Kodeksu pracy), więc na decyzję masz czas, ale dowody znikają szybciej.
Ile może trwać okres próbny w gastronomii?
Do 3 miesięcy na umowie o pracę na okres próbny. Krócej, jeśli potem ma być umowa na czas określony: 1 miesiąc przed umową krótszą niż pół roku, 2 miesiące przed umową na 6–12 miesięcy. Przy pracy, która tego wymaga, strony mogą jednorazowo wydłużyć te 2 okresy o najwyżej 1 miesiąc.
